มนุษย์เรามีความรับผิดชอบมากแค่ไหน กับสิ่งที่เกิดขึ้นในประวัติศาสตร์

มนุษย์เรามีความรับผิดชอบมากแค่ไหน กับสิ่งที่เกิดขึ้นในประวัติศาสตร์

           

 ชีวิตของเรามนุษย์มีคุณธรรมมากมายในตัวเอง ความรับผิดชอบเป็นคุณธรรมหนึ่งที่มนุษย์เรามีมากกว่าสิ่งมีชีวิตอื่นๆ เนื่องจากเรามนุษย์ถูกสร้างขึ้นมาตามภาพลักษณ์ของพระเจ้า (Image of God) นั้นเอง(ตามความเชื่อของคริสตศาสนา) มนุษย์เป็นบุคคลที่มีจิตวิญญาณ ไม่เหมือนกับวัตถุไร้ชีวิต พืช และสัตว์ คุณลักษณะนี้ทำให้มนุษย์เป็นหนึ่งเดียวกับพระเจ้า มากกว่าสิ่งสร้างอื่นๆ ที่มองเห็นได้ มีร่างกาย มีจิตใจ มีความนึกคิด ฯลฯ แต่นอกเหนือจากนี้    พระเจ้าเองก็ยังให้เรามนุษย์มีอิสระภาพหรือเสรีภาพ ในการที่เราจะเลือกกระทำหรือปฏิบัติอะไรก็ตาม เพียงแต่การเลือกใช้เสรีภาพนั้น จะต้องคงอยู่ภายใต้จิตสำนึกและจะต้องตามมาด้วยความรับผิดชอบ แล้วจริงหรือที่มนุษย์เรามีความรับผิดชอบต่อประวัติศาสตร์ แล้วคำเหล่านี้หมายถึงอะไร

ประวัติศาสตร์

      ประวัติศาสตร์ หมายถึง วิชาว่าด้วยเหตุการณ์ที่เป็นมาหรือเรื่องราวของประเทศชาติเป็นต้นตามที่บันทึกไว้เป็นหลักฐาน ความหมายตามรากศัพท์  ตามพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน

       James Harvey Robinson กล่าวว่า ประวัติศาสตร์ คือ “ทุกสิ่งที่มนุษย์ได้ทำ ได้คิด ได้หวัง หรือได้รู้สึก”

ความรับผิดชอบ

      ความรับผิดชอบ คือ สภาพที่รู้จักภาระหน้าที่ และทำงาน หรือดำเนินการ ตามภาระหน้าที่ ให้บังเกิดผลลัพธ์มากที่สุด และเงื่อนไขที่ต้องมี คือ การรู้ (เรียนรู้และ/หรือรับรู้) ว่าภารกิจที่ต้องกระทำในหน้าที่นั้นๆ มีอะไรบ้าง หรืออีกนัยหนึ่งคือ รู้หน้าที่นั่นเอง การมีคุณธรรมความรับผิดชอบ "สื่อการมีคุณธรรม" การรู้จักหน้าที่ นั่นคือ การมีความสำนึกในหน้าที่

      ความรับผิดชอบความหมายตามรากศัพท์ ตามพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๓๐
ให้ความหมายของความรับผิดชอบ  หมายถึง อาการ ยอมตามผลที่ดีหรือไม่ดีในกิจการที่ได้กระทำไป 

     
      สิ่งเหล่านี้เป็นความหมายหรือคำนิยามของคำเท่านั้น บางครั้งเราก็สามารถที่จะอธิบายถึงความหมายของคำเหล่านี้ได้ต่างๆมากมาย และคำสองคำนี้มันสำพันธ์กันอย่างไร
      ประวัติศาสตร์ถูกสร้างจากการกระทำของมนุษย์ เมื่อเราเองย้อนกลับไปมองชีวิตที่ผ่านมาเราก็จะเห็นถึงเรื่องราวมากมายทั้งแต่เราเกิด จนถึงจุดที่ยืนอยู่นั้นขณะนี้ ผมเองก็เช่นกัน เมื่อย้อนกลับไปมองก็เห็นว่า โห่! ผ่านมาแล้ว 24 ปี มันช่างมีเรื่องราวมากมายที่เดียว ตอนเป็นเด็กก็อยู่ในหม่บ้าน ที่เต็มไปด้วยท้องทุ่ง ผมเคยเป็นเด็กเลี้ยงวัว ผมเคยเล่นแอบหนี้แม่ไปเล่นน้ำ มันช่างเป็นเรื่องราวชีวิตตอนเด็กที่คล้ายกับเด็กๆในหมู่บ้านทั่วไป แต่ก็ไม่เหมือนกันทุกอย่าง ชีวิต 24 ปีมันก็ช่างยาวเหมือนกันมีทั้งเรื่องที่เป็นนต้นเหตุให้คนอื่น เช่น  เรื่องทะเลาะวิวาท หรืออุบัติเหตุทางรถยนต์ ฯลฯ มีทั้งเรื่องที่นำความยินดีมาให้พ่อแม่ เช่น ตอนเป็นนักเรียนประถม เป็นนักเรียนประพฤติดี สิ่งเหล่านี้มักเกินขึ้นกับเราแต่ละคนผมเชื่ออย่างนั้น นอกจากเรื่องราวที่เป็นประวัติศาสตร์ส่วนตัวแล้วยังมีประวัติศาสตร์ของสังคม ชาติและที่สุด ประวัติศาสตร์โลก แล้วเรามีความรับผิดชอบแค่นั้นกับประวัติศาสตร์ เป็นความจริงที่ที่มนุษย์เราจะต้องมีความรับผิดชอบต่อประวัติศาสตร์อย่างแน่นอน  ใช่! แล้วเราจะรับผิดชอบอย่างไร เพราะเรื่องราวที่เกิดขึ้นในประวัติศาสตร์มันผ่านไปแล้ว แน่นอนเรามนุษย์ก็คงต้องย้อนกลับไปคิดถึงเรื่องราวเหล่านั้น และคิดพิจารณาว่ามันเกิดอะไรขึ้น ผลมันเป็นอย่างไร ตัวอย่างที่ผมเองอยากนำเสนอคือ สงคราม เรารู้ว่าผลของสงครามมันเป็นอย่าง เราอยากให้มันเกิดขึ้นอีก เราอยากให้คนตายมากมายจนอาจไม่มีประเทศนั้นอยู่อีกต่อไปเหรอครับ ผมเชื่อทุกคนคงตอบว่าไม่ ไม่อยากให้มันเกิดขึ้นอีก สำหรับผมผมก็มองว่า สิ่งนี้ก็เป็นความรับผิดชอบอย่างหนึ่ง ที่เรากระทำได้ เพียงแค่เราย้อนกลับไปมองอดีตแล้วสิ่งที่ไม่ดีก็อย่างพยายามสร้างมันขึ้นมากอีก สิ่งไหนที่ดีก็จงสร้างมันขึ้นมากอีก

     

      สุดท้ายผมอยากนำเสนอว่า มนุษย์เรามีความรับผิดชอบมากแค่ไหน กับสิ่งที่เกิดขึ้นในประวัติศาสตร์ สำหรับผม เราต้องมีความรับผิดชอบอย่างมากกับสิ่งที่เกิดขึ้นในประวัติศาสตร์ เพราะสิ่งที่เกิดขึ้นในอดีตมันเกิดจากการเลือกใช้ “เสรีภาพ” ของเราในทางนั้น สงครามเกิดขึ้น ก็เพราะบรรดาผู้นำเลือกที่จะใช้เสรีภาพในการก่อสงคราม อีกอย่างหนึ่งเมื่อเหตุการณ์ผ่านไปจงเอาเหตุการณ์เหล่านี้มาสอนคนในยุคต่อๆไป เพื่อที่จะได้ยินคำว่า “ประวัติศาสตร์ซ้ำรอย” ถ้าซ้ำรอยที่ดีมันคงดีมากที่เดียว แต่ถ้าซ้ำที่เลวร้ายมันก็จะเลวร้ายและบางครั้งก็จะเลวร้ายกว่าเดิม 

      เพื่อนๆครับลองคิดดูว่า มนุษย์เรามีความรับผิดชอบมากแค่ไหน กับสิ่งที่เกิดขึ้นในประวัติศาสตร์ ลองแสดงความคิดของเพื่อนๆด้วยนะครับ